KARADUT (Morus)

 

Anayurdu İran diye geçiyor. 3-10 m arası boyu bulunuyor.Çok dallı olup,gövdesi çatlak bir görünümdedir.Meyvesi siyah ve morumsu bir renktedir. Taze tüketilmelidir. Şerbeti ve reçeli ile ünlüdür.  Bilinmelidir ki henüz keşfedilmemiş bir antioksidandır.Yakın bir gelecekte nar gibi kıymetli bir meyve olacaktır.Dut olarak ele aldığımızda beyaz dut ve kırmızı dut olarak iki çeşidi daha bulunur.Kırmızı dutla kara dutu bir birine karıştırmamak lazım.Kırmızı dut beyaz dut ile aynı zamanda olur.Karadut daha da geç olur.Beyaz dut diğer adı ak dut ta denilir.Ana yurdu Çin olarak bilinmektedir.XII y.y dan sonra anayurda girdiği bilinmektedir.Yavaş gelişir uzun ömürlüdür.boyu ise 10-15 m civarında olur. Kırmızı dut ise kuzey Amerikanın doğusundan geldiği bilinmektedir.Boyu 20 m geçebilir. Tatlı sulu meyvesi olduğu gibi taze tüketilir .uzun ömürlü değildir.Hepsinin ortak özelliği aç karnına yendiğinde  bağırsaklardaki etkisi görülür.gayet güzel bir şekilde temizleyici özelliği vardır.Diğer yöntemler ile sistem temizliği yerine dut tercih edilir.Karadut şekerler,organik asitler ve boyar maddeler bulunduğundan yapılan şurup gargara olarak ağız ve boğaz hastalıklarında özellikle ağızda çıkan afta etkindir ayrıca çocuklarda sıkça görülen pamukçuk tedavisinde etken bir maddedir.Karadut un kökü yada kök kabuğu müshil yada tenya düşürücü etkisi vardır. yaprakları şeker hastalığında kullanılır.Kara dut un diğer bir özelliği kan yapıcı ve şişmanlatıcı oluşudur.Böbreklerin yağını besler.Karadut kaynatılıp suyu bal ile karıştırılıp içilirse boğaz şişkinliğine,Çiçek ve kızamık hastalığına ,yaralara iyi geldiği bilinmektedir.Karadut pekmezinin kalorisi yüksektir.Karbonhidrat ve potasyum  zengini olan pekmez iştahsızlık ,halsizlik ve iktidarsızlığın en etken ilacıdır.Yurdumuzda Malatya ve Tunceli de yetişenlerinin tadı bir başkadır.Dut dövmesi meşhurdur.Pekmez ve pestil'in lezzeti ise rengine göre farklılık gösterir.Tabii ki bazı yörelerde yapılan rakısı ise değişik bir tat dır.Müzik enstrümanlarının bir çoğu dut ağacından yapılır. Anadolu da at arabalarının süsleme işi dut ağacımdan olur Mutfak kültürümüzde Türk içecekleri (meşrubatları) çok önemlidir. Şerbetler Türk mutfağını  tamamlayan ve süsleyen ögeleridir. Türk mutfağının genel karakteri lezzettir.Kendine özgü renkleri,kokuları olan şerbetler günümüzdeki kola cinsi içeceklere oranla daha yararlı ve sağlıklıdır.Unutulmamalıdır ki ekşi dut un lezzeti çok farklıdır.Kara dut'un yalnızca Ege de yetişeni  çok lezzetli bir duttur.günlük toplanır ve günlük tüketilir.Şerbeti şurubu,peltesi ve dondurması yapılır.

 

KARADUT ŞERBETİ

 

Şekerin suda çözülmesi ile ortaya çıkan mayanın koyusuna şurup, sulusuna şerbet
denir.Bitki,çiçek,meyve kök ,kabuk veya tohumlarına şeker ilavesi ile ortaya çıkan karışık şurupların sulandırılmış şekline de şerbet denilir.

 

Hazırlanışı:

2 su bardağı ekşi kara dut.1 su bardağı toz şeker.5 su bardağı su Karadutları çukur bir kaba koyup üzerine şekeri gezdirin.Şeker eriyene kadar dolapta bekletin. karışım elle ezerek tülbentten geçirin.suyunu ilave edip dolapta soğutun servise hazır .istenirse  taze nane yaprağı ,ile sunulur.Bu eşsiz meyvenin adını alan  Bedri Rahminin şirini sunmadan geçemiyorum

       

   KARADUT                                                                  

 

Karadutum,çatal karam,çingenem                              Yoluna bir can koyduğum.

Nar tanem,nur tanem,bir tanem                                  Gökte ararken yerde bulduğum.

Ağaç isem dalımsın salkım saçak                               Karadutum,çatal karam,çingenem

Petek isem balımsın ağulum                                       Daha nem olacaktın bir tanem

Günahımsın ,vebalimsin .                                           Gülen ayvam,ağlayan narımsın

Dili mercan, dizi mercan,dişi mercan                           Kadınım,kısrağım,   karımsın.                    

 

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !